دربررسی تاریخ چند هزار سالۀ یهود به مسئلۀ مهمی که بر میخوریم ضدیت دشمنان یهود به سه اصل از اصول دیگر مهم در یهودیت است. "شبات، بریت میلا (ختنه) و تقویم عبری"
بررسی ما در این قسمت نگاهی به تقویم عبری است و درک این مسئله که چرا دشمنان یهود نسبت به آن حساس و در صدد از بین بردن این منبع دقیق و صحیح تاریخی بودند.
طبق فلسفۀ یهود دنیایی که ما در آن زندگی میکنیم یک دنیای کروی و دایره است به این صورت که همانطور که در شبانه روز در اثر حرکت زمین به دور خود هر ثانیه نسبت به ثانیۀ قبل متفاوت بوده، زاویۀ تابش خورشید تغیر میکند، میزان انرژی که به ما میرسد کم ویا زیاد میشود، شاهد روشنایی وتاریکی میشویم و دیگر تغیراتی که در طی شبانه روز با آن برخورد داریم از خواص دنیای دایره و کروی است.
همان طور که هر ثانیه از شبانه روز نسبت به ثانیه بعد تفاوت دارد و دارای انرژی و شکل دیگری است این روند در نسبت بزرگتر هفته، ماه، و سال ... نیز صادق است و تفاوت دارد.
حال که ما در دنیایی زندگی میکنیم که بر مبدا زمان حرکت میکند و اگر هدفی داریم و یا برای هدفی به آن وارد شده ایم میبایست که روند حرکتی خود را همان طور که در مورد کارهای روزانه انجام میدهیم در معیار های بزرگتر آن هم با دقت و وقت شناسی عمل کنیم.
صد سال پیش اگر کشاورزی و یا کارگری به سر کار خود میرفت معیار او طلوع خورشید و غروب آن بود اما این سیستم زمانی در دنیای امروز کار آیی ندارد، قرار ملاقات شما در ساعت 9 صبح با یک شخصیت مهم از روی حدس و گمان بر روی وضعیت خورشید در آسمان صورت نمیگیرد. ویا برای تعیین قهرمانی دوندگان اَ لمپیک که کمتر از ثانیه معیار سرنوشت سازی برای آنان است نمیتوان بغیر از ثانیه شمار دقیق از معیار دیگری بهره جست. بنا بر این برای تعین زمان دقیق احتیاج به ثانیه شمار، دقیقه شمار و ساعت شمار است تا بتوان وقت شناس بود.
تقویم عبری بنا آگاهی دانشمندان یهود به ارزش ودر ارتباط بودن با زمانهای خواص به صورت قمری – شمسی است و از نظر دقت بی نظیر ترین تقویم دنیا است. تقویم قمری –شمسی حکم ساعت ثانیه شمار، دقیقه شمار و ساعت شمار را دارد.
سئوال اینجاست که چه احتیاجی به این همه دقت است و چرا دشمنان فلسفۀ یهود در صدد از بین بردن تقویم عبری بودند.
مراسم و اعیاد یهود همگی ملی است و هیچ آیین عزاداری، تولد برای پیغمبر ویا شخص خواصی در آن وجود ندارد. تنها و تنها عزاداری یهودیان برای محاصره شهر اورشلیم و خرابی آن به دست رومیان است، و این ایام که مصادف با خرابی معبد مقدس یهود در بیش از دو هزار سال صورت گرفته است یهودیان از شرکت در مراسم شادمانی خود داری میکنند و در روزی که خرابی و آتش زدن بیت المقدس صورت گرفته تعنیت ( روزه ) میگیرند و در کنیساها مراسم نیایش این روز را انجام میدهند واین تنها عزاداری در یهودیت است.
دیگر مراسم یهودیان اعیاد آنان است وهمانطور که ذکر شد همگی ملی است سه تا ازاین اعیاد از توراه است و اعیاد دیگر مانند حنوکا و پوریم دیگری جشنهای تاریخی است و دررابطۀ پیروزی یهودیان بردشمنانشان است. جشن حنوکا که به مدت هشت روز بر گزار میشود پیروزی یهودیان بر یونانیان است، وجشن پوریم یاد آور واقعه ای که در ایران ودر دورۀ خشاریار شاه صورت گرفت که دسیسۀ هامان وزیر ضد یهود خشایار شاه به شکست انجامید و نقشه ای که او برای کشتن یهودیان ایران داشت به خود او و فرزندانش وارد شد.
در عبری عید را מועד( کلمۀ دیگر عبری که در عربی کپی شده است) مینامند که تلفظ آن موعد میباشد واگر آن را همان طور حرف به حرف به عربی و فارسی بنویسیم موعد میشود که همان معنا را دارد "وقت ملاقات" ( מمוوעعדد).
تصور کنید شما در تاریخ مشخصی با یک عزیزی ، برای مثال نامزدتان قرار ملاقات دارید و قرار است که او را در رستورانی راس ساعت معینی ملاقات کنید. شما برای این قرار ملاقات تدارک زیادی میبینید لباس مناسب، دست وگل، اصلاح و... و مواظب هستید که سر وقت به قرار خود برسید از این جهت وقت خود را به نحوی تنظیم میکنید که در زمان معین وموعد مقرر سر قرارتان باشد. آیا اگر یکی دو ساعت دیرتر یا زودتر ویا یکی دو روز دیرتر ویا زودتر بروید موفق به دیدار یارتان میشوید. اهمیت تاریخ در عبری و در قانون یهود در همین است که در موعد ما با خداوند قرار ملاقات داریم و تاریخ ملاقات همان تاریخی است که در توراه برایمان مقرر شده و دقیقا همان زمانی است که گفته شده، چرا که روزی که خداوند به قوم بنی اسراییل توراه را اعطا فرمود دقیقا همان روزی از سال است که موعد شاوعوت را جشن میگیریم واگر موعد پسح قرار است درروز خواصی در بهار باشد در زمستان یا پاییز جشن گرفته نمیشود.
همان طورکه ساعت دوازده ظهر ماهیت دوازده نیم شب را ندارد روزهای تعین شده برای موعد یهودیان بنا به ماهیت و اهمیتشان میبایست دقیقا در موعد خودش صورت گیرد.
با آگاهی از این حساسیت و دقت یهودیان واهمیتی که آنان برای روزهای مقدس خود قائل بودند دشمنان یهود همواره در پی از بین بردن تقویم عبری بودند چون آنان میدانستند یکی از راه های ضربه زدن به یهودیان و اضمحلال آنان نابودی این مراسم که از این طریق یهودیان دیگر پس از مدت زمانی تبدیل به مردمی سردرگم و بی هویت میشوند و این چیزی بود که دشمنان همیشه برای یهودیان در سر داشته اند.
ملت یهود با تقویم دقیقی که دانشمندان آنان با مطالعه از کتب مقدس برای او بجا گذاشته اند مانند جهانگردی آگاه با قطب نمای دقیق در هر شرایطی و با هر دشواری راه خود را پیدا کرده و به مسیر خود تا رسیدن به مقصود ادامه میدهد.
משה فرزاد
