چیست؟
کلمۀ عبری کاشر به معنی آماده و مهیا کردن است و معمولا در مورد مواد غذایی از آن استفاده میشود و نشان دهندۀ آماده بودن وقابل مصرف بودن آن مادۀ مورد نظر است.
علاوه بر یهودیان مسلمانان نیز قوانینی در مورد مواد غذایی حلال دارند ولی این قوانین فقط ایدۀ کشروت را بیان میکند ولی کاملآ متفاوت است.
یهودیان بیش از سه هزار سال پیش هنگام دریافت ده فرمان موکلف شدند که در مورد خوردن غذا از یک سری قانون پیروی کنند که پس از اجرای آن میتوانند از مواد غذایی استفاده کنند که این قوانین در سه بخش و هر بخش نیز قوانین گسترده تری را در بر میگیرد.
سه بخش ذکر شده بدین ترتیب است :
بخش اول: نوع مادۀ غذایی
بخش دوم : طرز تهیه آن مادۀ غذایی
بخش سوم: مصرف مواد غذایی
نوع مواد غذایی که یهودیان موظف به استفاده از آنها هستند، در مورد حیوانات در توراه امر شده که از چهار پایان آنانی قابل استفاده هستند که سم شکافته داشته باشند و نشخوار کنند و اگرفقط یکی از این علائم را داشته باشند حرام هستند، که در این مورد در طبیعت دو نوع استثنا وجود دارد، یکی شتر است که نشخوار میکند ولی سم ندارد و برای یهودیان حرام است ودیگر حیوان نیز خوک است که سم شکافته دارد ولی نشخوار نمیکند که خوک هم برای یهودیان از حرامترین حیوانات است و دلیلی که یهودیان نسبت به خوک بر حذر میباشند خوی بیغیرتی این حیوان نسبت به زوج خود و کثیف زندگی کردن ای حیوان میباشد و چون باور یهود در این است که نوع غذا در خوی انسان تاثیر دارد از این جهت این حساسیت در مورد خوک در فلسفۀ یهود بچشم میخورد.
حیواناتی مانند شتر- الاغ- اسب- گورخر-خرگوش-خوک که دو علایم بالا را ندارند کاملا حرام صددرصد است.
تمام محصولات لبنیاتی نیز میبایست از حیوانت کاشر به عمل آید تا قابل استفاده باشد.
حیوان کاشری که تمام علایم بالا را دارد میبایست توسط شوخت که آموزش ذبح حیوانات را دیده و مدرک معتبر دارد معاینه شود وپس از معاینۀ بدنی معلوم شد که حیوان کاشر هیچ زخم و یا شکتگی و نقص عضو ندارد سپس آمادۀ ذبح میشود.( هر گونه اثار زخم-شکستگی و نقص عضو در حیوان کاشر آن را برای مصرف یهودی حرام میکند) پس از مطمئن شدن از سلامت ظاهری حیوان شوخت طبق آموزشی که دیده با کارد مخصوص برای آن حیوان بخصوص، آن را از ناحیه ای از گلو که کمترین درد را به حیوان میدهد ذبح میکند بعد از ذبح شوخت ناحیۀ ای از گلو راکه بریده مورد بازرسی قرار میدهد اگر آن ناحیۀ گلو که در قانون کشروت مشخص شده را نبریده این ذبح قابل خوردن نیست.
پس از مطمئن شدن از ذبح صحیح، شوخت ریۀ حیوان ذبح شده را معاینه میکند اگر در کیسه های هوایی شش حیوان سوراخی پیدا شود آن حیوان قابل استفادۀ یهودی نیست ومعمولا این حیوانات را به فروشگاهای غیر یهودی که برای مصرف کنندگان آنان این قوانین اهمیتی ندارد واگذار میشود تا به مصرف رسیده شود، همچنین هر گونه عفونت داخلی در حیوان مصرف آن را برای یهودی ممنوع میکند.
همچنین گوشت شکار حیوانات حلال گوشت مانند آهو وگوزن برای یهودی حرام است ودلیل آن ترس، فرار و زخمی شدن حیوان است که باعث ترشح هرمونهای سمی در خون او شده و گوشت حیوان را الوده میکند.
در مرحله دیگر ذبح میبایست تمام رگ و پی از گوشت جدا شود و گوشت تا مدتی در نمک خوابانده شود تا تمامی خون موجود در گوشت بیرون آید چرا که خوردن خون در یهودیت حرام است.
در
مورد
پرندگان
آنان
میبایست
چهار
علامت
داشته
باشند.
1- سنگ
دان
وچینه
دان
داشته
باشند.
2- پوسته سنگ دان براحتی جدا شود.
3- انگشت اضافه داشته باشند و یا انگشت وسطی آنان بلند تر باشد.
4- پرنده شکار کننده نباشند.
علاوه بر چهار علامت بالا که شامل پرندگان حلال گوشت است، بیست و چهار پرنده که در توراه ذکر شده قابل خوردن نیستند و کاملا حرام میباشند. مانند لک لک، کلاغ ، جغد ، لاش خور، مرغ ماهی خوار، طوطی، خفاش و انواع آنان.
در مورد ذبح کردن پرندگان نیز بایستی طبق قانون کشروت توسط شوخت تائید شده صورت گیرد. پرنده حلال گوشت میبایست در موقع ذبح از نظر جسمی سالم بوده باشد و اعضای بدن او معاینه شود تا مطمئن شده هیچ گونه شکستگی و زخم در بدن پرنده وجود ندارد سپس با کارد مخصوص برای پرندگان او را ذبح کرده ومطمئن میشوند که از ناحیه ای که برای حیوان زجر آور نیست ذبح شده . در ذبح پرندگان پس از ذبح آزمایشهای زیادی مانند چهار پایان صورت نمیگیرد.
تخم مرغ میبایست از پرندگان حلال گوشت استفاده شود و در موقع استفاده از تخم مرغ کاشر اگر در آن لکۀ خون مشاهده شود آن تخم مرغ برای یهودی حرام است.
در مورد ماهیها تنها و تنها ماهیهایی که باله داشته وبدن آنان از پولک پوشیده شده برای یهودیان کاشر وقابل استفاده است ودیگر موجودات دریایی مانند میگو-خرچنگ- صدف –کوسه –خاویار- اختاپوس – دلفین ... کاملا حرام بوده ویهودیان نمیتوانند از این آبزیان استفادۀ غذایی کنند.
هر گونه حشره وکرمی برای یهودی حرام میباشد و وجود حشره وکرم درهرغذایی که به صورت کاملا کاشر تهیه شده آن را برای یهودی غیر قابل مصرف میکند از این نظر قبل از استفاده از میوه جات و سبزیجات آنان را کاملا بازرسی میکنند وپس از مطمئن شدن که الوده به کرم ویا حشره نیست آنها را بخصوص سبزیجات را به مدت نیم ساعت در آب نمک میگذارند وسپس حد اقل سه مرتبه با آب شستشو میدهند تا از وجود دیگر موجودات ذره بینی نیز پاک شود. وتمام این قوانین چندین هزار سال است که یهودیان برای تهیۀ غذا از آن پیروی میکنند.
پس از مراحل تهیه مواد موردنیاز، تهیۀ مواد غذایی نیز قوانین مخصوص خود را دارد، از جمله ممنوعیت استفاده از ظروفی که مواد غیر کاشر در آن پخته شده ویا پرهیز از مخلوط شدن گوشت با محصولات شیری که برای یهودیان نه فقط حرام است بلکه نمیتوانند گوشت وشیر را مخلوط کرده و به غیر یهودی بفروشند ویا حتی به حیوان بدهند. در مورد مصرف مواد غذایی کاشر قوانین دیگری وجود دارد که هر کدام احتیاج به شرح مفصل دارد اما خلاصه ای که برایتان ذکر شد مقدار آگاهی لازم را در مورد مواد غذایی کاشر را میدهد و مخصوصا برای آن دسته افرادی که قوانین کشروت را همان حلال مینامند روشن میکند حلال اصلا قابل قیاس با قوانین کشروت نیست.
در کشور امریکا – کشورهای اروپایی و اسراییل سازمانهایی هستند که بر محصولات کاشر در کارخانه ها ویا در رستورانها و هتلها نظارت دارند تا محصولات غذایی کاشر به دست مصرف کنندگان برسد و طبق آمار رسمی در آمریکا بدلیل اعتماد مردم به محصولات کاشر غیر یهودیان بخصوص مسلمانان از این محصولات استفاده میکنند و 90 درصد محصولات کاشر توسط غیر یهودیان خریداری و مصرف میشود.
از آنجا که در بازار صنعتی امروز محصولات غذایی را از فراورده های مختلفی به عمل میآورند و با آگاهی از اینکه بعضی از این مواد ریشۀ حیوانی دارند از این جهت سازمانهای کشروت قبل از صدور جواز کشروت برای محصولات غذایی تحقیقاتی در مورد مواد اولیه این محصولات بعمل میاورند وسپس با گماردن ناظر در کارخانه ویا رستوران اجازۀ تولید و ارائه محصولات کاشر را صادر میکنند. وفور مواد متنوع غذایی بخصوص در آمریکا و رقابت شدید در این بازار تولید کنندگان محصولات غذایی را تر غیب به استفاده از موادی ارزان میکند، و این مواد اولیه ارزان اکثراً در کشورهای خاور دور بخصوص در چین تولید میشود و چون در این کشورها هیچ محدودیتی در خوردن مواد غذایی ندارند لهذا از هر منبعی مواد مورد نیاز بازار را بدست میآورند. رنگهای غذایی نمونه یی از محصولات غذایی است که میتواند ریشۀ حیوانی داشته باشد. دیگر محصولی که در صنعت مواد غذایی استفادۀ زیادی دارد چربی خوک(لارو) است که در پخت نان و کیک وشیرینی استفادۀ زیادی دارد و اگر به نام مواد اولیه که بر روی بسته بندی این گونه محصولات دقت کنید این ماده حیوانی را در این لیست میابید از این جهت وظیفۀ سازمانهای نظارت بر کشروت تحقیق بر روی این مواد و نظارت بر تولید آنان است تا مطمئن شوند که هیچ گونه مواد حیوانی غیر کاشر در محصولات کاشر وجود ندارد. سازمان ناظر بر کشروت هر محصولی میبایست مُهر مخصوص خود را بر روی بسته بندی های محصولات کاشر چاپ کند تا مصرف کننده از کاشر بودن آن آگاهی یابد و برای آشنایی با مُهر و نام تعدادی از این سازمانها متوانید به لیستی که در بالای این صفحه است مراجعه فرمایید.
ضرب المثل خوب آمریکایی میگوید You Are What You Eat شما همان هستید که میخورید.
משה فرزاد
